Reisverslag Yolanda van den Broek

Op dit moment is Yolanda van den Broek in Babungo. Ze werkt daar als vrijwilliger voor VSO en voor BHIC. Yolanda houdt haar thuisfront op de hoogte van haar werk en belevenissen in Babungo door middel van dit reisverslag. Zonder haar inspanningen zou het er in Babungo heel anders uit zien. Hier een aantal fragmenten uit haar reisverslag van april 2011.

Eigenlijk zou ik alweer in Nederland moeten zijn, de geplande 5 maanden zijn immers voorbij maar vanwege de drukte hier besloten om er ’n maandje aan vast te plakken… en dus begin mei kom ik écht naar huis.
Maar nu even wat hoogte en dieptepunten van de afgelopen 2 maanden…

Ik zal maar beginnen met een absoluut dieptepunt. Op 16 februari was er plotseling grote paniek bij de herderfamilie van Malem (mijn enige achterburen). Zijn twee zoontjes van 8 en 9 jaar en hun neefje van 12 (die naast me woont) wilden zich gaan wassen in de rivier nadat ze uit school kwamen. Dit was de eerste keer dat ze dat deden en op onverklaarbare manier zijn ze in het enige diepe water in de hele rivier terecht gekomen… ’n stukje van twee vierkante meter, en alle drie verdronken. Te vreselijk voor woorden! Ik ken die jongetjes al 8 jaar en ze hebben de afgelopen jaren heel vaak op mijn veranda mooie tekeningen gemaakt. ’s Avonds om 23.00 uur zijn ze op brommers, zittend tussen twee mensen teruggebracht naar huis. Volgens de moslim traditie moesten ze binnen 24 uur begraven worden dus de volgende ochtend stonden de familieleden drie grafjes in de tuin te graven. Samen met de hele buurt en dorpsgenoten de hele ochtend bij het familiehuis gezeten, wat ’n intens verdriet. De jongetjes werden in witte doeken gewikkeld en vervolgens op bedjes van palmbladeren zonder kist in hun grafjes gelegd .

De moeder van het jochie van 12 was op dat moment hoogzwanger van haar zesde kind….maar heeft al vier kinderen verloren. Het verlies van haar vierde kind putte haar zodanig uit dat ze steeds flauw viel, ook de vader van de twee jongetjes stortte compleet in na de begrafenis. De familie had sinds het ongeluk niet meer gegeten en geslapen maar kreeg daar ook geen kans toe aangezien er heel veel mensen bleven komen om hun medeleven te betuigen. John en ik hebben toen beide ouderparen meegenomen naar onze gastenhuisjes en hen alle vier ’n eigen kamer gegeven. Eén familielid bleef buiten zitten om bezoekers te woord te staan maar ook om ervoor te zorgen dat de rest zijn rust kreeg. Vervolgens heb ik voor hen gekookt en gezorgd. Na zo ongeveer de hele middag geslapen te hebben wilden ze ook nog de nacht in alle rust doorbrengen. De volgende ochtend na het ontbijt en gesprekken met John en mij hadden ze genoeg energie om het vele bezoek weer te ontvangen. Ongelooflijk hoe sterk ze zijn en ik voelde me ongemakkelijk onder hun dankbaarheid voor dat beetje wat ik voor hen had kunnen doen.

De kleinste kinderen van Malem vroegen me op dag van de begrafenis om ballonnen….ze snapten niets van wat er gaande was. Hen uitgelegd dat het vandaag geen dag voor ballonnen was….maar ’n maand later was dat gelukkig wel het geval. De hoogzwangere moeder was bevallen van ’n kerngezonde dochter Alima en dat werd gevierd met ’n geroosterde koe waar het halve dorp van kwam genieten. De beide families lijken ’n manier te hebben gevonden om om te gaan met hun verlies en maken het daardoor ook gemakkelijker voor hun omgeving. Ik moet zeggen dat ik redelijk van slag ben geweest….maar regelmatige bezoeken aan de families hebben mij ook geholpen om het een plekje te kunnen geven.

Want het leven gaat door… Na onze workshop waarover ik vorige keer heb geschreven; “culturele praktijken en tradities die ontwikkeling belemmeren” gingen alle afgevaardigden weer terug naar hun eigen buurten om vervolgens de opgedane kennis en ervaringen te delen met de rest van hun groep. Eén vrouwengroep kon echter niet bijeenkomen in hun “samba-huis”, de enige plek waar ze bij elkaar kunnen komen in de buurt. De Fon (lokale koning) bleek het voor iedereen al ’n paar maanden geleden te hebben gesloten omdat ’n aantal jonge mannen daar flink gevochten hadden en het weigerden te regelen. Maar nu bleken dus ook de vrouwen daar de dupe van te zijn. De vrouwen vroegen me of ik in mijn hoedanigheid als “moeder van het Babungo volk” wat zou kunnen doen aan deze impasse en zou kunnen praten met de Fon. Die bleek ontvankelijk te zijn voor mijn argumenten en stuurde meteen een mannetje weg om de “injunction” op te heffen. Moest er stiekem wel om lachen…men neemt dat hele koninginnegedoetje erg serieus. Maar als ik op die manier kan bijdragen aan de ontwikkeling van Babungo dan moet dat maar

Op werkgebied is er eigenlijk te veel te doen in deze korte tijd. Het liefst zou ik me op de patiëntenzorg willen storten maar daar heb ik slechts mondjesmaat tijd voor. Er zijn teveel andere dingen die geregeld moeten worden, de organisatie is zo snel in korte tijd gegroeid dat er van alles geregeld moet worden om te zorgen dat we ook de kwaliteit van zorg kunnen bieden. We hebben veel bezoeken gehad van organisaties, dokters, mogelijke partners regeringsvertegenwoordigers etc. En wie is dan het bokje om weer rondleidingen te geven en het hele verhaal te vertellen….juist ja, ikke. Ik heb me helemaal sufgekletst de afgelopen maanden, nu maar hopen dat het ook zoden aan de dijk zet. Ik heb wel het idee dat intussen een grotere interesse in geestelijke gezondheidszorg is ontstaan…..en dat was nou precies de bedoeling. Na onze gesprekken met de directeur van de universiteit in Bamenda beloofde hij binnenkort langs te komen in Babungo. Eerst werd ik nog even zonder voorbereiding voor ’n collegezaal vol studenten gezet om effe uit te leggen wat BIHC doet.
Tot mijn grote verbazing belde twee dagen later belde de directeur al dat hij diezelfde zondag langs zou komen. Er werden meteen koppen met spijkers geslagen en werd er besloten om nauw te gaan samenwerken met ons. Intussen zijn er al zo’n 70 verpleegkunde studenten geweest en is de interesse gewekt voor geestelijke gezondheidszorg. Volgend jaar wordt er een masteropleiding voor verpleegkundigen met een specificatie in psychiatrie geïntroduceerd….joepie!! Men wil dat ik daar onderdeel van ga uitmaken maar dat gaat niet helemaal lukken. Waarschijnlijk ga ik nog wel voordat ik vertrek ’n college geven.

Tijdens de jaarlijkse Nikai dansen op paleis hebben we ook weer ons best gedaan om voorlichting te geven. Normaal gesproken richten we ons op HIV&AIDS en worden er condooms uitgedeeld. Dit jaar hebben we ook het belang van geestelijke gezondheid toegevoegd…. Onze gespierde jongens uit de buurt, danste net als de rest van het dorp met ontbloot bovenlijf….maar als enigen met ‘n “rokje” van condoom verpakkingen, sjerpen met allerlei slogans en grote uithangborden waarop stond: “no health without mental health” en “prevent HIV&AIDS, know your status” en op beiden ook: “stop exclusion, dare to care”. Daarnaast hadden ze condooms en informatiefolders om uit te delen. Ik ontkwam er niet aan om in vol ornaat te verschijnen….had nog voorzichtig aan de Fon gevraagd of het echt moest. Onverbiddelijk was hij, dus ik getooid in mijn geborduurde traditionele jurk compleet met rode veer en stekelvarkenstekel naar de jaarlijkse dansen.

Die vertoning had wel tot gevolg dat ik door de aanwezige media werd opgemerkt…de journalisten van STV en CRTV (Kameroense t.v.) en BBC world (inside Africa) duwden me hun megamicrofoon onder mijn neus. Hele verhalen verteld over het belang van mental health…en nu maar hopen dat de boodschap ook over is gekomen. De BBC journalist wilde graag meer weten en die is de volgende dag naar BIHC gekomen voor ’n diepte interview en rondleiding. Ik lag er aan het eind van de dag helemaal af want vanuit Engeland was ook James, een filmmaker en broer van een andere VSO vrijwilliger gekomen, die graag een documentaire wilde maken over BIHC en over mental health in Kameroen.
Als het goed is verschijnt die binnenkort op internet….dus dan horen jullie er wel meer over .

Ik had de Vriendenkring uit het Brabantse Deurne die een stedenband met Batouri in het oosten van Kameroen heeft, beloofd om daar langs te gaan terwijl hun delegatie daar op bezoek zou zijn. Hele trip om vanuit Babungo daar te komen…ben 26 uur onderweg geweest. Moe en erg stoffig kwam ik daar uiteindelijk aan…geen tijd om te douchen omdat ik meteen mee moest naar ’n dineetje bij de Burgemeester van Batouri. Het was ’n erg leuke week waarin we veel projekten hebben bezocht, veel van elkaar hebben geleerd en ik voor het eerst geen tijd heb gehad om aan Babungo te denken….
Morgen naar Yaoundé om als het goed is volgende week de puntjes op de i te zetten bij het ministerie….